Natuurmonument De Beer

In maart 2020 werd ik gebeld door iemand* die informatie zocht over het interneringskamp op De Beer. Ik wist dat er ooit een dergelijk kamp had bestaan, maar had er nooit uitvoerig onderzoek naar gedaan. De doorslaggevende reden was dat het me niet was gelukt om veel informatie over dit kamp te traceren. Alleen in het Nationaal Archief in Den Haag vond ik in de inventaris van het archief van het Ministerie van Justitie: Directoraat-Generaal voor de Bijzondere Rechtspleging (DGBR) (toegangsnummer 2.09.08) wat summiere informatie in de inventarisnummers 1510 en 1768.

Het weinige over het kamp

Het eerste kamp op De Beer (1945/46) was een van de vele kampen die waren bedoeld voor Nederlanders die oorlogsmisdaden hadden gepleegd, die
hadden gecollaboreerd of die zich op andere wijze onvaderlandslievend hadden gedragen. In de praktijk zaten in het (eerste) kamp op De Beer waarschijnlijk voornamelijk vooral voormalige NSB'ers. De kampcommandant was in eerste instantie Leen Vogel, later J.P van Os. De commandant werd tot 1 juli bijgestaan door Andries Weeda, een administrateur. Mogelijk was deze ook adjunct-commandant. Vanf juli 1946 was L. Booij de administrateur.

In het archief van de Stichting Natuurmonument De Beer bevindt zich een kaart uit 1946 waarop staat aangegeven 'N.S.B. kamp'. Dit moet dus de locatie van het bewarings- en interneringskamp De Beer zijn. Dit is het zuidoostelijke deel van De Beer, daar waar ook de woning van jachtopziener Pols staat (afbeelding 1 en 2).

Het kamp heeft waarschijnlijk bestaan ui 10 kleine bunkers die door de Duitse bezetter waren gebouwd. Het ging om bunkers van ca. 5 × 5 meter, de zogeheten VF-bunkers, type 2A.‡ Daarnaast was mogelijk het stenen gebouw dat later het Kamphuis zou zijn, in gebruik (afbeelding 3). De schaarse berichtgeving over het kamp was positief. Zo schreef het blad Ick waeck op 14 augustus 1945: 'In een gezonde omgeving bevinden zich hier achter prikkeldraad een 80 gevangenen, meest afkomstig uit het Westland, tuinders dus. Geen "zware" gevallen, van landwacht e.d. gespuis, maar "gewone" N.S.B.-ers. Zij moeten werken van 's morgens 7 uur tot 's avonds 9 uur, doch dit verdriet jun niet, want zij zijn toch nog zo eerlijk dat zij de goede, strenge behandeling waarderen. [...] Slecht hebben de gestraften het hier niet: de huisvesting is goed. Een goed geluchte en lichte slaapruimte met houden kribben.' [zie voor het volledige artikel rechts]

Kaart 1946

1. Kaart van De Beer uit 1946 met daarop de locatie van het 'N.S.B. kamp'.

Kamp De Beer

2. Uitsnede van de kaart hierboven met de aantekening 'N.S.B. kamp'.

Kamp De Beer

3. De zuidoostelijke hoek van De Beer met de vermoedelijke locaties van het kamp [bunkers met rood aangegeven; het (latere) kamphuis blauw]. Als referentiepunt dient de ligging van de woning van jachtopziener Pols (groen aangegeven)

 

* Uiteraard weet ik wie deze 'iemand' is. Deze persoon is bezig met een artikel over én een nader onderzoek naar het kamp.

‡ Met dank aan Jeroen Rijpstra en leden van het Fortificatieforum.

 

Logo

Laatste wijziging

2 mei 2020