EditRegion4

Jan-Joost ter Pelkwijk (1914-1942)

Jan-Joost ter Pelkwijk[Laatste wijziging: 30 dec 2014]

Jan-Joost ter Pelkwijk, in de wandeling meestal Joost ter Pelkwijk en voor vrienden gewoon 'Pelk', was een opmerkelijk mens. Voous schrijft over Ter Pelkwijk: 'Hij was een moeilijke, zelfstandig denkende en onderzoekende scholier. In G.J. Tijmstra's vogelclubje van Haagse Trekwaarnemers leerde hij vanaf 1930 een aantal gelijkgezinde jongeren kennen, zoals Gerrit van Beusekom, Piet J. Bouma, Frans P.J. Kooijmans, Niko Tinbergen en Karel Waldeck. Later maakte hij vele andere vrienden in de Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie (N]N), waarbinnen hij zich zeer thuis voelde en waarvoor hij artikelen in 'Amoeba' schreef.'

Ter Pelkwijk studeerde biologie aan de Rijskuniversiteit Leiden (1933-1939). Het lag in de bedoeling dat hij in Suriname onderzoek zou doen dat zou moeten leiden tot een proefschrift. Door de uitbraak van de Tweede Weerldoorlog kwam van deze plannen niets terecht. Hij kon niet terug naar Nederland, week daarom uit naar Nederlands-Indië en, aanvaardde een betrekking bij het Instituut voor de Zeevisserij te Batavia (Jakarta) op Java. Gelijktijdig onderging hij daar een militaire training bij de marine.

Na de Japanse inval in Nederlands-Indië meldde hij zich op 1 maart 1942 vrijwillig als bootsman van de hulpmijnenveger HM ' Endeh', die wilde trachten naar Australië te ontkomen. Maar bij het treffen met een Japans vliegdekschip en twee jagers is hij op 2 maart 1942 als een der eersten gesneuveld. Zijn naam staat vermeld in de Erelijst van de gevallenen 1940-1945 .

Joost ter Pelkwijk wordt vooral geroemd om zijn uitzonderlijke creativiteit en zijn bijzonder tekenvaardigheid. Een aantal opstellen en tekeningen zijn postuum samengevat in 'Deze mooie wereld' (Ter Pelkwijk, 1948).

Geluidsfragment

Een kort geluidsfragment uit de jaren dertig waarop Jan-Joost ter Pelkwijk iets over De Beer vertelt. Het fragment bevindt zich in het archief van de Heimans en Thijsse stichting in Amsterdam.

Even geduld ...

 

Geplaatst met vriendelijke toestemming van de Heimans en Thijsse stichting.

Enkele publicaties van Ter Pelkwijk

  • J.J ter Pelkwijk (1937) Dartele tuimelaars. Amoeba 16(4), 65-66.
  • J.J. ter Pelwijk & N. Tinbergen (1937) Eine Reizbiologische Analyse einiger Verhaltensweisen von Gasterosteus aculeatus L. Zeitschrift für Tierpsychologie 1, 193-200.
  • M. Boeseman, J. van der Drift, J.M van Roon, N. Tiinbergen & J.J. ter Pelkwijk (1938) De Bittervoorns en hun mossles. De Levende Natuur 42, 129-136.
  • J. Schoute & J.J. ter Pelkwijk (1938) De Slufter. De Levende Natuur 42, 232-238.


Bron: K.H. Voous, 'In de ban van vogels', Scheffers, Utrecht, 1995 en Frans Beekman, Den Haag.

VerwijzingFoto's met Joost ter Pelkwijk

VerwijzingDe kaart van De Beer door Joost ter Pelkwijk met vele, curieuze details

VerwijzingZie ook het verhaal van de legendarische tocht van Frans Kooijmans en Joost ter Pelkwijk naar Groenland door Frans Kooijmans: Zo, hebben jullie je verslapen .... Vogels 23, 158-161, 1984. [opent in nieuw venster]

VerwijzingFrans Beekman: Jan Joost ter Pelkwijk op Groenland (1933) in: Liber amicorum Johan Everaers (red. Jos Radstake), Oud-Beijerland, 2011, blz. 4-8. [opent in nieuw venster]

VerwijzingOver Jan Joost ter Pelkwijk met de necrologie uit Ardea 34, 277 - 279, 1946, het voorwoord bij 'Deze mooie wereld' en de biografie uit 'In de ban van vogels'. [opent in nieuw venster]S

VerwijzingOverzicht van het materiaal van Jan-Joost ter Pelkwijk in het archief van de Heimans en Thijsse Stichting in Amsterdam [opent in nieuw venster]

Frans Beekman. Ter nagedachtenis van Jan Joost ter Pelkwijk (1914-1942). Holland's Duinen nr 64, 50-54, 2014. [opent in nieuw venster]. Zie ook de website van Dunea voor overige nummers van Holland's Duinen.

 

Frans Kooijmans (links) en Joost ter Pelkwijk

Frans Kooijmans (links) en Jan-Joost ter Pelkwijk op het Groene Strand van De Beer, ongeveer 1930. Foto Frans Kooijmans, collectie Ed Buijsman.

Eindesymbool