Natuurmonument De Beer

[A] Pijl rechts [B] De Stortpolder en Het Breed, aan de oostkant

De Beer kaart A 1 2 3 5 4 6 7 8

[1.] De houten veersteiger van de pont uit de Berghaven in Hoek van Holland; het bootje de Marycock van veerman Ary Prins. Halverwege de loopbrug was het mogelijk om langs een ijzeren laddertje op het strand langs de Nieuwe Waterweg te komen en vandaar gelijk naar het westen te lopen. Het kon dan wel gebeuren dat opzichter Korfmaker dat in de gaten had. Hij gebruikte dan een toetertje om te waarschuwen: wel even de jaarkaart laten zien!

De oever naar het westen toe bestond uit kaal zand met vaak diverse soorten meeuwen en steltlopers en veel kwallen langs het water. Naar het oosten toe lag er een duidelijke zandrichel met helm en biestarwegras, en daarachter een rietmoerasje. Daar lag een grote betonnen steiger uit de oorlog en op het land stonden veel gebouwen. Dat landschap werd overheerst door een hoge betonnen toren met twee zijarmen, een reusachtige richtkijker met een afstandsmeter voor de vuurleiding van de kustverdedigingskanonnen.
Meer hierover met foto's.

[2.] De toegang met de diverse huizen en gebouwen, waaronder De Blencken, de woning van Korfmaker, langs de toegangsweg. Het was een wat rommelig terrein met open plekken tussen de met veel vlier begroeide zandheuvels. Geen wonder met tienduizenden bezoekers per zomer met hun fietsen en auto's. Het viel wel op dat veel bezoekers kwamen om bramen te zoeken.
Meer hierover met foto's.

[3.] De bestrate hoofdweg naar het westen. Die liep uit op een hoge zanddijk met op het einde een groot bunkercomplex, 'bekroond' door een hoge vierkante betonnen toren met een kartelrand. Die zanddijk was dicht begroeid met hoge vlier en liguster, waardoor er niet meer zo veel uitzicht was. Ook stond er veel kamperfoelie. In Het Vogeleiland keek men vanaf die zanddijk uit op de Kievitenwei in het zuiden en de Scholeksterwei in het westen, daar was nu geen sprake meer van, zie later. Ondanks de vele begraven bunkers stond op de zanddijk veel slangenkruid en kaardebol, waardoor er toch heel mooie plekken waren.
Meer hierover met foto's.

[4.] Ten noorden van de hoofdweg en de zanddijk lag een grillig duinterrein, met brede open zandbanen, omringd door bultige duinen vol vlier, liguster en duindoorn, en met een rijke bloementooi van onder andere Jacobskruiskruid en kamperfoelie. De bodem was flink bedekt met bramen, waar in de zomer de bezoekers op af kwamen. Daardoor was alles doorsneden met paadjes. Op allerlei plaatsen staken bunkers uit het zand, onder andere een hoge betonnen toren met uitzicht op de Nieuwe Waterweg. Die toren overheerste het beeld van dit gebied.
Meer hierover met foto's.

[5.] Ten zuiden van de hoofdweg lag een wild, moerasachtig bos, op basis van duinbulten (grotendeels begraven bunkers) met ertussen lage delen die 's winters onder water stonden. Alles was dicht begroeid met de gebruikelijke vlier en liguster, maar ook met wilg, abeel en ratelpopulier. Er lag een uitgebreid netwerk van paadjes doorheen, hoog en laag, je liep er vaak door het water te plenzen. Uiteraard stond er veel moerasbegroeiing. Het was één van de interessantste bosgebieden van De Beer. Het zat er vol met bosvogels. In het voorjaar was het er één constante jubel, die ook vanaf de hoofdweg was te horen.
Meer hierover met foto's.

[6.] Ten westen van het moerasbos en ten zuiden van de zanddijk lag een open rietveld met in het midden een paar vaak uitgedroogde plasjes. Dit was de voormalige Kievitenwei, die in de loop van de tijd helemaal met riet was dichtgegroeid. Je kon er niet in of doorheen, maar er liepen wel paadjes langs. Daarlangs stonden veel mooie moerasplanten als waternavel, glidkruid, heelblaadjes, valeriaan, leverkruid en ook enkele vleeskleurige orchissen.
Meer hierover met foto's.

[7.] Wie de Kievitenwei uit het boek 'Het Vogeleiland' noemt, gaat dan in één adem door met de Scholeksterwei. Die lag ten westen van de kop van de zanddijk, maar ook dit gebied leek in de verste verte niet meer op een wei. Het was een moerassig gebied met veel water en hoog gras en riet tussen een dicht duindoornstruweel. Geen weidevogel kon daar meer iets van zijn gading vinden.
Meer hierover met foto's.

[8.] Aan de westkant van de tot nu toe beschreven deelgebieden lag het Kernwerk, de reusachtige bunkerdriehoek langs de Waterweg. Het deed zich voor als een hoge grauwe betonmuur, met allerlei bunkers die er bovenuit staken. In de zuidoostelijke muur was een altijd gesloten toegangspoort aanwezig. Langs de kant van de Waterweg zaten een paar schietgaten voor kanonnen. Op de muur aan de zeekant stond een hele rij hoge houten bakens voor de scheepvaart.
Meer hierover met foto's.

 

[A] Pijl rechts [B] De Stortpolder en Het Breed, aan de oostkant

 

logo

Laatste wijziging

15 oktober 2018

Terzijde

Trap omhoog

Het pad omhoog naar de opzichterswoning vanaf de aanlegsteiger.

 

Suikerzakje

Suikerzakje van paviljoen De Beer. Gorzeman was de uitbater. Collectie Ed Buijsman.

 

Een gedeelte van het duinterrein ten noorden van de hoofdweg

Overzicht van een gedeelte van het duinterrein ten noorden van de hoofdweg. Simon de Waard noemde dit de 'Ligusterwei'. Foto Simon de Waard; uit de diaserie van Simon de Waard.

 

Kievitenplas

Kievitenplas, ca. 1950. Foto Simon de Waard; uit de diaserie van Simon de Waard.